धुक्याची झालर.....

तुला हवा गगनातला तारा,
तुला हवा स्पर्श मनोरा,
तुल हवी वलयतील नक्शी,
नको तुला वचनांचा पसारा

तुला हवे चित्रतील तारे
तुला हवे स्वपनांचे निवारे
तुला हवी धुक्याची झालर
नको तुला बंधनाचे ओझे

तुला हवा एकांताचा निवारा
तुला हवा स्पंदनांचा ओलावा
तुल हवा मयेचा गंध
नको तुला प्रपंचाचा पसारा

पहेली बनके तुम ऐसी आती हो सामने,
पकड़ ना पाउ तुम्हे,
जुलफोमें ऐसे सिमट जाते हो हलके,
छुड़ा ना पाउ तुम्हे,

वादा किया था मैंने मुझसे
भूलजाने का तुम्हे
फिर क्यों मिलता रहता हु तुम्हे
तितलीयोंके रंगों में

बारिश की बूंदोंमें नजर आती है
तुम्हारी मुसकान सदा
सास में मेरे तुम्ही तुम हो बसे,
कैसे निकालू तुम्हे?

इतफाक से अगर मिल जाओ कभी तो
बोल नहीं पाऊंगा
बस देखता रहूंगा तुम्हे देर तक
मेरे दिल की आखोंसे

थोडतरी पावसात भिजून घे

हा क्षण असा दवडू नको
वार्याला मागे फिरवू नको
थोडतरी पाणी पिऊन घे
थोडतरी पावसात भिजून घे

तहान नंतर लागेल गं
मी तेव्हा नसेन गं
स्पर्षाने तहान भागवून घे
थोडतरी पावसात भिजून घे

हूर-हूर नंतर लागेल गं
साथ तेव्हा नसेल गं
आठवणी साठी बिलगून घे
थोडतरी पावसात भिजून घे

एक शब्द तान्हावलेला, भावने साठी थांबलेला
एक भावना थांबलेली, स्पर्शा साठी आसुसलेली,
एक स्पर्श आसुसलेला, भेटी साठी तगमगलेला ...

मम्माईचा मून-चंद्र

मम्माईचा मून-चंद्र

लहान मुलांच्या त्या निरागस अबोध वयातल्या अनेक गमती-जमती असतात. नुकतीच बोलायला शिकलेली किंवा शिकत असणारी मुलं असतील तर त्यांच्या गमतींना उधाणच येते. कदाचित ती मोठी झाल्यावर त्यांच्या आणि आपल्या लक्षातही रहाणार नाहीत अशाच हया छोट्या छोट्या गोष्टी असतात, पण त्या वयात आणि त्या अवस्थेत त्या आपल्याला कमालीचा आनंद देऊन जातात. अशीच चंद्रा विषयीची निनादच्या बाबतीतली आठवण लिहून ठेवावीशी वाटते. कदाचित मोठा झाल्यावर त्याला सुद्धा आठवायला आणि ऎकायला आवडेल अशीच.....

"मम्माई मम्माई मून-चंद्र गाणं बोलं...."..."मम्माई मून-चंद्र गाणं बोलं...." हे वाक्य मम्माई गाणं सुरु करे पर्यंत म्हणत बसणारा माझा लाडका निनाद.. जाता-जाता ह्या मम्माई विषयी सांगते. दादू-आजींनीं शिकवलेले "मम्मा" आणि आजी-आजोबांनी शिकवलेले "आई" यांची संधी जुळवून बनवलेले "मम्माई" हे माझे सध्याचे नाव. हे लिहिण्याचा आजचा विषय नाही, पण जाता जाता ते सांगणे अपरिहार्य होते. तरं "मून-चंद्र" हे त्याचे सध्याचे दैवत (निनादच्या सध्याच्या भाषेत सर्व गोष्टी त्यांच्या मराठी आणि इंग्रजी शब्द जोडून बनवलेल्या एका संधीयुक्त शब्दाने ओळखल्या जातात.... जसे मून-चंद्र पाणी-वौटर... वगैरे वगैरे ...चुकून तुम्हाला एकच भाषा येत असेल तर? तो तुम्हाला समजेल ह्याची खात्री करुन घेतो.) ..तर निनादला अगदी लहानपणा पासून चंद्राची प्रचंड ओढ वाटते. इंग्रजी भाषेत ह्यालाच आपण attraction म्हणू. बहुतेक माझ्या आठवणी प्रमाणे ५-६ महिन्यांचा असल्यापासून, "चांदोबा-चांदोबा भागलास का?" हे गाणं तो मनापासून ऎकतो. ..आता सव्वादोन वर्षांचा तो ते म्हणतो पण ... ते गाणे त्याला केव्हाही ऎकायला आवडते, अनेक चालीं मधून पण ऎकायला आवडते... लहानपणा पासून आणि साधारण १ वर्षापासून त्याला मून-चंद्र पहायला पण अतिशय आवडतो. गाडीत बसून सतत त्याची नजर आकाशात चंद्र शोधत असते... सर्वात आधी कायम त्यालाच तो दिसतो. चंद्राच्या बारीक मुखड्याचा भास होताच ..." मम्माई मून-चंद्र sss...बघ" असे जोरात ओरडत तो सर्वांना त्याच्या आनंदात सहाभागी करुन घेतो. थंडी मधे इथे बरेच वेळा ढगाळ वातावरण असते तेव्हा "मम्माई चंद्र झोपला आहे, किंवा मम्माई चंद्र ढगांच्या मागे लपला आहे, असे मनाशी पुटपुटतो, मम्माई कडून ते कसे बरोवर आहे ह्याची खात्री करुन घेतो. त्या आकाशातल्या चांदोबाची आई पण त्याला गाणी म्हणत असेल मगं तो झोपत असेल--असे सर्व चांदोबाच्या घराचे आणि परिसराचे चित्र डोळ्यांसमोर आणून त्याचे वर्णन करतो. नुसत्या चंद्रा विषयी कल्पनाच नाही तर चंद्रा विषयीची अनेक विविध गाणि ऎकायला आणि गायला तो उत्सुक असतो. असे का होत असेल आणि चंद्र ही गोष्ट त्याला इतके का भारावून टाकते मला तरी अजून समजलेले नाही. ..मग ती चांदोबा गुरुजींची शाळा असो किंवा निंबोणिच्या झाडा मागचा चंद्र असो, कुठलाही चंद्र त्याला झोपताना शांत करतो ही तर गोष्ट मला जाम गमतीची वाटते. सतत फिरणारा, दंगा-मस्ती करत हिंडणारा निनाद जेव्हा चांदोबाचे गाणे ऎकून शांत होऊन झोपतो तेव्हा मला चंद्र हे शांततेचे प्रतिक आहे ह्याची खात्रीच पटते. .. कदाचित अमेरिकेतला चंद्र प्रदुषण कमी असल्याने जास्त स्वच्छ: पांढरा दिसतो का? असाही एक विचार मनात येऊन गेला आणि निनाद पुण्यात वाढला असता तरी सुद्धा त्याला चंद्रा विषयी इतकीच ओढ असती का? ह्या प्रश्नाचेही ऊत्तर "हो" असेच आले. कारण चंद्गा विषयीची आवड त्याला उपजतच आहे आणि त्याच्याबद्द्लची गाणि आणि गोष्टी ऎकून ती व्रुद्धींगत झाली आहे असेच म्हणावे लागेल....

आता ह्ळूहळू निनादला गुलजार किंवा जावेद अख्तरांचा चंद्रही भासवावा असे मनात येत आहे. त्यामुळे जसजसा निनाद मोठा होईल तसतसे त्याला चंद्रा विषयी अजून गाणि, काव्य, लेखन, अनुभव तर मिळतीलच... पण त्याच बरोब्रर त्याला शांत, निर्मळ मनं आणि चित्तलाभावे हेच मागणे त्या चंद्रा कडे आमच्या दोघांचे असेल.....

--सौ. प्रिया वैद्य

Shrewsbury, MA

गझल आणि मी .....

गझल आणि मी .....

आज एक सुंदर ब्लॉग वाचला, गझल वरती होता तो आणि त्या मध्ये ह्या गझलची लिंक पण होती http://www.youtube.com/watch?v=zZEoUPd7mLs&feature=related .

वा... सकाळी सकाळी जगजीत सिंघजींचा आवाज ऐकला आणि स्वर्गात पोहोचले.. काय योगा-योग आहे, बाहेर जोराचा पाउस पडत होता आणि ऐकत होते मी "हजारो ख्वाइशे ऐसी के हर ख्वाइश पे दम निकले...."

शहारा, रोमांच ह्या वर मीच बरेच काही लिहिलेले आहे, परंतु बाहेर पाउस पडत असताना ही गझल ऐकून हृदयाचा जो काही ठोका चुकला त्याचे वर्णन करणे मला तर केवळ अशक्य आहे. तो जगजीत सिंघजींचा आवाजाचा पहिला स्वर म्हणजे त्या पहिल्या पाउसाच्या थेम्बा सारखा अंगावर येतो आणि जी काही हृदयात खळबळ होते त्याचे वर्णन करणे अशक्य आहे. अर्थ वगैरे गोष्टी त्या गझल च्या खूप नंतर कळायला लागतात... पहिला पोहोचतो तो त्यांच्या आवाजातला खोलावा.. ओलावा.. मार्दव...आणि त्यामुळे मनात निर्माण होणारी शांतता.

बघा ना.. पाउस ही गोष्ट प्रत्येक सौवेदानाशील माणसाला असे का करून टाकते समाजात नाही. खूप खळबळ आणि बचैनी होते कधी कधी पाउस पडत असताना, तर कधी कधी पाउस मला इतके शांत करून टाकतो की पाउस पडत असताना काही बोलावे, सांगावे, लिहावेसे वाटत नाही. आज अशीच ह्या पाउसात आणि जगजीतजींच्या गझल मध्ये इतकी ओली चिंब भिजले आहे..पण का कुणाच ठाऊक आज मात्र हे लिहायची तीव्र इच्छा आहे.. बघुयात गझलची काय जादू आहे...

हजारो ख्वाइशे ऐसी के हर ख्वाइश पे दम निकले

बहुत निकले मेरे अरमान लेकिन फिर भी कम निकले

मुहोबात में नहीं है फर्क जीने और मरने का

उसी को देख कर जीते है जिस काफिर पे दम निकले...

खर तर ही गझल कोणाची हे मला माहित नाही.. माहित करून घ्यावेसे सुरुवातीला वाटले पण नाही, त्या संगीताने आणि त्या आवाजानेच मनाचा इतका पगडा घेतला होता की इतर काही विचारच केला नाही.. हळू-हळू जसजशी त्या संगीताची जादू संपली तस-ताशी मी वास्तवाकडे आले.. त्या गझल विषयी विचार करू लागले... खरच किती आकांक्षा, इच्छा असतात आपल्या मनात .. साठवून ठेवतो आपण साठवातच राहतो सतत... सारखे काहीतरी मिळवायचे असते, काहीतरी करायचे असते, त्याचाच ध्यास असतो आपल्याला ..जे सुटले त्याचे ओढ मनात राहिलेली असते. ह्या प्रत्येक ओढीवर जीव ओतून टाकावा अश्या ह्या ओढी असतात. त्याचा सतत ह्व्यासच आपल्याला चालयची शक्ती देत असतो. त्यामुळे कधी कधी भीती वाटते की ही काहीतरी सतत हवे असण्याची इछाच नष्ट झली तर कसे जगायचे? कशा साठी जगायचे? आणि ह्याच विचारावरून पुढे ह्या ओळी सुचल्या...बघा आवडतात का..

हर ख्वाइश पे जाम लेते है नशे में ही दम निकले

और ख्वाइश में तड़पना कशिश में सिख लेते है

अधूरी ख्वईशोंका ये सिल-सिला कभी ख़तम हो जाये

जीयु किस ख्वाइश में कोई मुज्हे ये समझाये...

चला बरेच लिहिले... खूप काही लिहायचे आजून बाकी आहे.. राहिले तिथून उद्या पुन्हा सुरु करू.. मना मध्ये हीच अपूर्णतेची भावना ठेवूनच थांबवते...

अनेक मनोरे रचलेले असतातअनेक आशा साठवलेल्या असत्तातअनेक उड्या मारायच्या असत्तातपण कुठेतरी कोपरयात लिंबा एवढे नैराष्य मागे खेचत असतेकरु का नको करु ह्या द्वंद्वात सतत पकडून ठेवणारे ते नैराष्य,कसे झटकावे ह्याच प्रयत्नात कायम मन आडकलेले,अनेक प्रयत्न करुन कंटाळ्लेले, थकलेले ...

असे असताना, एकदमच अचानक एक दिवस वेगळा उजाडतो... समाधानाला मी घट्ट कवटाळते
स्वतंत्र विचारांना मिठी मारते आणि उधळलेल्या घोड्यावर स्वार होऊन मी स्वपनांच्या राज्यात निघते ओळखीच्या रसत्यांवरुन गाडी चालू असते
लगामही हातात असतो
मंद वारयाची झुळुक खिडकीतून डोकावत असते
त्याच्या लईवर डोलणार संगीत साथीला असते
दडपण आणणारे नैराष्य मग अचानकच गायब होते
आणि पुन्हा नविन पावले उचलायला मी मोकळी होते......